Viktor E. Frankl – człowiek w poszukiwaniu sensu

[Głosów:1613    Średnia:4.8/5]

W ankiecie dla Biblioteki Kongresu z 1991 roku czytelnicy zostali poproszeni o nazwanie książki, która zmieniła ich życie. Człowiek w poszukiwaniu szczęścia Viktora Frankl’a znalazła się w pierwszej dziesiątce. Nie ulega wątpliwości, że tekst Frankl’a jest godny przeczytania i powinien być w większości przypadków znany przez wszystkich studentów psychologii. Nowa edycja zawiera przedmowę informacyjną Harolda Kushnera, więcej przedmówek z poprzednich edycji oraz własne post scenogramy Franka. Najważniejszy jest jednak tekst główny, który pozostaje klasykiem.

W czasie Holokaustu Frankl spędził trzy lata jako więzień w obozach koncentracyjnych w Oświęcimiu i Dachau. Jednym z fundamentalnych aspektów książki Franka jest więc temat przetrwania. Choć Frankl był świadkiem i doświadczył horroru, Człowiek w poszukiwaniu sensu w mniejszym stopniu skupia się na szczegółach własnego doświadczenia, a w większym na tym, jak jego życie pod nazistowskimi rządami pokazały mu ludzką zdolność przetrwania i przetrwania wbrew wszelkim przeciwnościom.

przycisk do pobrania książki orwell

Miliony sprzedanych egzemplarzy, pobierz swój w PDF

W pierwszej połowie książki próbuje odpowiedzieć na jedno pytanie: “Jak odbijało się codzienne życie w obozie koncentracyjnym w umyśle przeciętnego więźnia?” Frankl podaje przykłady więźniów, którzy znaleźli nadzieję i wolę, by iść nawet w trudnych warunkach – wszystko to dla Franka pokazuje, jak ważne jest to, co stało się znane jako nadawanie sensu, niezależnie od sytuacji.

To właśnie w drugiej połowie Człowieka poszukującego znaczenia Frankl szczegółowo opisuje swoją filozofię terapeutyczną. Już w latach dwudziestych XX wieku Frankl we własnej praktyce otworzył psychoterapię na duchowy i filozoficzny wymiar ludzkiego doświadczenia. W tym samym czasie szkoła psychoanalityczna Zygmunta Freuda miała dominujący wpływ na całą Europę. Podejście Freuda niewiele lub wcale nie brało pod uwagę duchowych i filozoficznych elementów ludzkiego doświadczenia – tych samych elementów, które Frankl uważał za kamień węgielny badania. Frankl postrzegał podejście Freuda jako takie, które w brutalny sposób zredukowało ludzkie życie umysłowe do kilku przypadkowych elementów i nie badało sensu egzystencjalnego.

Ponadczasowa historia, chwytająca za serce i umysł

“Człowiek w poszukiwaniu sensu jest główną motywacją w jego życiu, a nie ‘wtórną racjonalizacją’ napędów instynktu” – pisze Frankl. Innymi słowy, człowiek nie może uniknąć cierpienia, ale może czerpać z niego sens. Drugi postulat ma charakter psychologiczny i twierdzi, że główną motywacją człowieka jest poszukiwanie sensu. To, co oznacza robienie, jest procesem unikalnym dla każdej osoby i może być przez nią spełnione tylko wtedy, gdy ma być satysfakcjonujące, pisze Frankl.

Ostatni postulat jest filozoficzny i to właśnie tutaj życie Frankla w czasie Holokaustu dostarcza szczególnie potężnych przykładów. Postulat filozoficzny głosi, że życie ma bezwarunkowe znaczenie, niezależnie od okoliczności i sytuacji.  Cytując Nietzschego, Frankl zdaje się popierać w szczególności jeden cytat: “Kto ma powód do życia, ten może wytrzymać wszystko…”. To właśnie na tej idei zdaje się opierać filozoficzny postulat Franka.

Frankl poświęca stosunkowo mało czasu na dyskusję o tym, jak włączyć logoterapię do konwencjonalnej praktyki psychoterapeutycznej. Wyraźnie widać jednak, przede wszystkim ideę braku osądu. Jednak idea nie osądzania, choć szlachetna, nie zawsze jest praktyczna. Tutaj logoterapia napotyka na pewne ograniczenia jako interwencja. Nawet najbardziej zagorzali naukowcy przyznają, że bycie wolnym od uprzedzeń jest niemożliwe z powodu ludzkiej ingerencji. Inną powszechną krytyką logoterapii jest niezdolność do jej przetestowania.

Zapraszamy do dzielenia się przemyśleniami lub opiniami na temat książki

      Zostaw komentarz o PDF